محسن عباس نژاد

115

قرآن و طب ( فارسى )

گوش ميانى ، در شيرخواران تغذيه‌كننده با شير مادر در سال اول عمر ( هنگامى كه به خصوص براى حد اقل 4 ماه با شير مادر تغذيه شده‌اند ) گزارش شده است . شير انسان حاوى پادزهرهاى ضد ويروسى است ؛ از جمله داراى غلظتهاى نسبتا بالايى از پادزهرهاى ايمونوگلوبولين آ ( IGA ) ترشحى كه از اتصال ميكروارگانيزمها به مخاط روده جلوگيرى مىكند . شيرخوارانى كه با شير مادران داراى تيترهاى بالاى پادزهر ضد فلج اطفال تغذيه مىشوند ، در برابر عفونت ايجاد شده به وسيله‌ى ويروسهاى زنده‌ى ضعيف شده‌ى واكسن فلج اطفال ، مقاومت نسبى دارند . همچنين ، شيرخوارانى كه با شير مادر تغذيه مىشوند ، به دليل ايجاد ايمنى در بدن نوزاد ، در برابر بسيارى از بيماريهاى روده‌اى و گوارشى مصونيت پيدا مىكنند . شير مادر با داشتن ويتامينهاى C و D و ساير ويتامينها ، آهن و مواد معدنى لازم ، براى دوران نوزادى بهترين تأمين كننده‌ى اين مواد براى شيرخواران است . از نظر روانى و پرورشى ، نوزادانى كه با شير مادر تغذيه مىشوند ، در نتيجه‌ى ارتباط فيزيكى و عاطفى با مادرشان ، با آرامش بيشترى رشد مىكنند و در زمان شير خوردن تماس بيشترى بين نوزاد و مادر به وجود مىآيد . حاملگى ، مستلزم قطع فورى شير دادن نيست ، اما نيازهاى توأم تأمين شير براى شيرخوار و تأمين مواد غذايى براى جنين مشكل‌آفرين است و نيازمند توجه ويژه‌ى مادر خواهد بود . شيرخواران نارس با وزن 2000 گرم و 5 / 4 پوند و يا بيشتر ، معمولا در تغذيه با شير مادر رشد خوبى خواهند داشت ؛ اما شيرخوارانى كه به هنگام تولد وزن كمترى دارند ، ممكن است سرعت رشد چندان سريعى داشته باشند كه شير مادر به تنهايى نتواند مواد غذايى ضرورى براى رشد طبيعى آنها را به مقدار كافى تأمين نمايد . به آن دسته از شيرخواران داراى كمبود وزن در هنگام تولد كه قادر به مكيدن نيستند و يا پيش از خوردن حجم كافى شير خسته مىشوند ، مىتوان آنها را به طريقه‌ى گاواژ ، با شير مادر تغذيه نمود . در نتيجه بسيارى از اين شيرخواران رشد خواهند كرد . ممكن است تركيبات تقويت‌كننده‌ى شير مادر به تغذيه با شير مادر در شيرخواران با وزن خيلى كم ( كمتر از 1500 گرم ) اضافه شود . كم بودن مقدار ويتامين K در شير انسان ممكن است ، در بيمارى هموراژيك نوزادان دخالت داشته باشد . تجويز يك ميلىگرم ويتامين K تزريقى در هنگام تولد براى تمامى شيرخواران ، به خصوص آنهايى كه با شير مادر تغذيه خواهند داشت ، توصيه مىگردد . پس از تولد ، رشد و نمو نوزاد ، به چگونگى تغذيه و تعادل رژيم غذايى مادر بستگى دارد و چنانچه مادر سالم باشد ، شير او بهترين غذاى نوزاد محسوب مىگردد . تغذيه با شير مادر ، از نظر روحى سبب پيوند عاطفى بين مادر و شيرخوار مىگردد . كه در وابستگى مادر و فرزند به يكديگر بسيار مؤثر است . شير مادر استريل بوده و از نظر اقتصادى ارزان و هميشه در دسترس است . شير مادر داراى پروتئين و چربى مناسب براى كودك است و مواد معدنى و ويتامينهاى آن كامل‌ترين فرمول براى نوزاد مىباشد . ازاين‌رو ، تغذيه كودك با پستان مادر ، بر تغذيه‌ى مصنوعى ارجحيّت دارد و بسيار مناسب‌تر است . كودكانى كه با شير مادر تغذيه مىشوند كمتر از كودكانى كه شير گاو يا شير خشك مىخورند به اسهال و اختلالهاى گوارشى مبتلا مىگردند . مقدار پروتئين شير گاو ، بيشتر از شير مادر است و تغذيه‌ى